Zaliczanie wpłat dłużnika

W dzisiejszym wpisie poruszę temat zaliczania wpłat dokonywanych przez dłużnika w przypadku, kiedy długów jest więcej.

Wpłatę należy zaliczyć na poczet tego długu, który wskazuje dłużnik. Wynika to wprost z przepisów kodeksu cywilnego, a konkretnie z przepisu art. 451. Wierzyciel ma prawo objąć wpłatą zaległe odsetki dotyczące tego długu.

W praktyce problemy sprawiać może interpretacja oświadczenia woli dłużnika co do tego, którego długu dotyczy wpłata. Nie będzie takich trudności, jeśli wskazanie dłużnika będzie jednoznacznie, jeśli przykładowo podany będzie numer faktury. Jednak często oświadczeniom dłużnika brak precyzji. W takiej sytuacji należy indywidualnie ocenić każdy przypadek, wykorzystując reguły wykładni. Znaczenie może mieć to jakiej wysokości była wpłata, kiedy została dokonana, jak oznaczył wpłatę dłużnik.

Dłużnik może dokonać wyboru długu do czasu dokonania wpłaty. Potem uprawnienie to traci.

Co zatem jeśli dłużnik nie wskaże, za który dług chce zapłacić? W takiej sytuacji uprawnienie przechodzi na wierzyciela, który powinien niezwłocznie poinformować dłużnika o swoim wyborze, wydając dłużnikowi pokwitowanie.

Jeżeli żadna ze stron nie skorzysta ze swoich uprawnień, wpłatę zalicza się na dług wymagalny, a jeżeli długów wymagalnych jest więcej, to na poczet najdawniej wymagalnego.

Jakie mogą być konsekwencje zaliczenia wpłaty niezgodnie z powyższymi zasadami? W przypadku skierowania sprawy o zapłatę dłużnik może bronić się wskazując, że dług, którego dotyczy sprawa jest zapłacony. Wskazanie w toku sprawy sądowej innego roszczenia zamiast pierwotnego nie będzie co do zasady możliwe i sprawa może okazać się przegrana.

Co ważne, opisane powyżej zasady kodeksowe strony mogą zmienić w umowie. Modyfikacja może polegać na tym, że wpłaty będą zawsze zaliczane na dług, który powstał najwcześniej lub który był najdawniej wymagalny, niezależnie od tego co wskaże dłużnik. Porozumienie powinno zostać zawarte przed spełnieniem świadczenia.