40 euro rekompensaty za koszty odzyskiwania należności – część 4 – Przedawnienie, orzecznictwo, podmioty publiczne

W czwartym i ostatnim wpisie z serii poświęconej opłacie windykacyjnej z Ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych przedstawię orzeczenia sądów wydawane w sprawach związanych z dochodzeniem tej opłaty. Dowiecie się Państwo jak sądy zapatrują się na kwestię przedawnienia oraz o tym kto ma obowiązek, a nie jedynie prawo żądania 40 euro rekompensaty.

Orzecznictwo

Wyroki sądowe nie stanowią źródła obowiązującego prawa, co nie umniejsza ich ogromnego praktycznego znaczenia.

Jak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z 11 grudnia 2017 roku, w sprawie o sygnaturze akt III CZP 94/15:

“Rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 403), przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione. Roszczenie o rekompensatę w wysokości 40 euro powstaje po upływie terminów zapłaty ustalonych w umowie lub ustalonych zgodnie z art. 7 ust. 3 i art. 8 ust. 4 tej ustawy.”

Sposobem obrony dłużnika przed dochodzoną przez wierzyciela rekompensatą może być odwołanie się do art. 5 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

I tak, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w wyroku z dnia 25 lipca 2017 roku w sprawie I C 603/17 zważył, że:

“Żądanie rekompensaty 40 Euro na mocy art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w sytuacji gdy dłużnik spełnił swe świadczenie dobrowolnie, z niewielkim opóźnieniem, bez żadnych czynności windykacyjnych wierzyciela może stanowić nadużycie prawa z art. 5 k.c.”

Podobnych orzeczeń można znaleźć więcej (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 31 maja 2017r., sygn. akt: II Ca 680/17) . Uzasadnienie zastosowania art. 5 kc będzie wynikać z okoliczności każdej sprawy. Trzeba mieć na uwadze, że przepis ten stosowany jest w wyjątkowych sytuacjach i nie jest to regułą.  Przyszłość pokaże, czy ta linia orzecznicza ustabilizuje się.

 

Przedawnienie 

Sąd Okręgowy w Łodzi w swoim wyroku z dnia 21 września 2017 roku, wydanym w sprawie prowadzonej pod sygnaturą XIII Ga 748/17 zważył, że:

“(…)do przedawnienia roszczenia z art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, jako roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy stosować trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 118 k.c.”

W tej sprawie Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem sądu niższej instancji, który odmiennie orzekł, że opłata, jako świadczenie akcesoryjne ulega przedawnieniu w takim samym terminie co świadczenie główne.

 

Obowiązek żądania opłaty

Trzeba zwrócić uwagę na sytuację, w której wierzycielem jest, mówiąc w uproszczeniu, podmiot publiczny. Taki podmiot w zasadzie nie ma swobody decydowania czy żądać od dłużnika 40 euro i powinien zawsze to uczynić. O ile podmioty spoza sfery publicznej mogą, z różnych względów zaniechać dochodzenia opłaty, to podmiot zobowiązany do poszanowania dyscypliny finansów publicznych takiej swobody już nie ma.

Czy temat zryczałtowanej opłaty windykacyjnej został wyczerpany? Jeżeli mają Państwo jakieś doświadczenia z omówioną rekompensatą, czy jako wierzyciel, czy jako dłużnik, proszę o odzew.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *